• Vimeo - Black Circle
  • YouTube - Black Circle
  • Twitter - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

© 2023 Michal Sosna

For English scroll down

 

15.04.2013 
Galeria Fotografii PF
Poznań

 

06.2013

pokaz filmów

Galeria Bunkier Sztuki

Kraków

 

Funkcja: fetysz

Bartosz Buszkiewicz

 

Męskie, nagie ciało, ascetyczne wnętrza, tajemnicza atmosfera.

Zdjęcia Michała Sosny na pierwszy rzut oka przywołują skojarzenia z filmem pornograficznym. Trudno jednak szukać tutaj dosłowności pornograficznych odniesień. Przywodzą raczej na myśl wysmakowany kadr filmowy, za pomocą którego artysta stara się zwrócić uwagę na to, co powszechnie uważane za obsceniczne. Artysta wciela się bowiem w rolę obserwatora analizującego męską seksualność. Nietypowe jest zarówno same ujęcie tematu jak i aranżacja przestrzeni, w których Sosna obsadza swoich bohaterów. Prezentacja aktów rozgrywa się w miejscach st­­­­­arannie przemyślanych i skonstruowanych. Z jednej strony białe estetyzujące wnętrza, z drugiej - ciemne pomieszczenia o industrialnym charakterze.

 

W tych zaaranżowanych przestrzeniach wyeksponowani zostają mężczyźni oddający się erotycznym rozkoszom i seksualnym zabawom. Lecz to nie oni zdają się być głównym punktem odniesienia. Istotną rolę w projekcie odgrywają przedmioty - fetysze. Sosna w swoich fotografiach zajmuje się fetyszem uprzedmiotowionym. Ujawnia to co skrywane, powszechnie brudne uważane za tabu. Erotyczne gadżety dostępne w sklepach nie wystarczają do zaspokojenia wybujałych fantazji seksualnych bohaterów. Magiczną, pobudzającą moc mają dla nich części codziennej, osobistej garderoby: buty, brudne skarpetki, nieświeża bielizna.

 

Artysta w niekonwencjonalny sposób podejmuje temat związany z wolnością, samospełnieniem, realizacją seksualnych pragnień. Powstaje pytanie, czy autentyczni bohaterzy zdjęć Sosny mogą odnaleźć spełnienie w miejscach zaaranżowanych, odizolowanych, powstałych tylko dla nich? Czym zatem są te miejsca i kim są mężczyźni, którzy bez skrępowania obnażają się przed obiektywem aparatu czy też kamery? Czym dla nich jest przedmiot-fetysz? Jak cienka staje się granica między ich realnym życiem a pragnieniami, które skrywają?

 

Przedmioty mają dla bohaterów zdjęć niebanalne znaczenie. Są ucieleśnieniem spełnienia, poczuciem wolności i niezbędnym narzędziem uwalniającym oblicze ich prawdziwego ja.

 

Tożsamość ukazanych mężczyzn budowana jest na fotografiach obecnością przedmiotów, dzięki którym urzeczywistnione zostają ich najbardziej wybujałe fantazje. Czynność lizania butów, wąchania skarpet, pocierania miejsc intymnych znoszoną bielizną niesie z sobą skrywaną obietnicę spełnienia. Pozwala przekroczyć granicę wstydliwej intymności i seksualności, poza którą choć przez chwilę wreszcie mogą stać się sobą.

 

Sceny przedstawione na zdjęciach rozgrywają się w przestrzeniach nienarzucających konkretnej interpretacji, wprowadzając widza w obszar otwartych, niedookreślonych znaczeń. Tak naprawdę nie wiemy, co to za miejsca i czy w jakikolwiek sposób oddziałują na mężczyzn, którzy zdają się być pochłonięci sobą. Przestrzeń jest niedookreślona, nie narzuca się, nie wartościuje. Pozostaje zarezerwowana wyłącznie dla nich. Sterylna, nieco tajemnicza, ograniczona, odizolowana od codziennego życia, przypominająca zamknięte pudełko, czasem rodzaj wirtualnej klatki wymyka się próbom prostych skojarzeń. Brudna, zmysłowa, fizyczna cielesność scen przestaje w niej szokować a zaczyna intrygować, ujawniając swoją niejednoznaczną oczywistość wykraczającą poza realność sytuacji. Zmuszając tym samym widza do przekroczenia w konfrontacji ze zdjęciami wizualnych klisz stereotypów, przez które spogląda na sceny erotyczne.

 

Patrząc na prace Michała Sosny intrygujące jest coś jeszcze. Przedstawieni na nich mężczyźni pozostają anonimowi. Ich personalna tożsamość skryta zostaje pod nałożonymi maskami, które niekiedy przybierają charakter wymyślnego nakrycia głowy, jak choćby widoczna na jednym ze zdjęć niezwykła konstrukcja z butów. Tożsamość mężczyzn zostaje wyparta na rzecz dominacji seksualnej fantazji. Z drugiej strony odkrycie i wystawienie na widok publiczny tego, co skrywane, seksualne uwidaczniać ma ich prawdziwe ja. Powstaje więc rodzaj sprzeczności, konfliktu tożsamości.

 

Z jednej strony mężczyźni prezentują się jako w pełni świadome jednostki, które nie boją się mówić o własnych potrzebach, fantazjach. Są nadzy, wchodzą w interakcje z innymi mężczyznami, którzy przyszli tu w jednym celu: by niczego nie udawać. Z drugiej strony ich skrywane potrzeby, przedmioty uwielbienia maskują ich. Powodują, że ich tożsamość pozostaje niedookreślona. Czym zatem jest tożsamość i dlaczego niewygodna społecznie seksualność powoduje, że trzeba tę tożsamość zacierać? Na co dzień nasza seksualność jest przecież niewidoczna, a jednak pozostaje nierozerwalnie z nami związana. Dla przedstawionych na fotografiach mężczyzn fetysz staje się rodzajem wypracowanej wolności, której nie znajdują nigdzie indziej. W tym miejscu, we wzajemnych relacjach wyzbywają się ogólnie przyjętych normatywnych reguł, którym podporządkują się wówczas, gdy zmuszeni będą wrócić do codzienności. Zatem, czy nasza seksualność, wszelka skrywana fantazja (a może już dewiacja) powinna być uważana za tabu? Czy seksualność i wszelkie jej nienormatywne przejawy muszą być sprowadzane do tej kategorii? Czy prawdziwa, tytułowa „LOVE" to tylko taka, która warunkuje binarny podział płci i spełnienie w ramach określonych zasad?

 

Projekt „LOVE" to potrzeba wyrażenia (czy też podważenia) tego, co (wciąż niesprawiedliwie) pozostaje niezaprzeczalną normą. Tego, co Foucault nazwał współzależnością seksualności i władzy, a co Judith Butler poddaje głębszej analizie. Amerykańska filozofka zauważa, że władza wytwarza mylne pojęcie seksualności, które opiera się normatywnym podziale na to, co żeńskie i męskie. Jeśli nasza seksualność wychodzi poza obowiązujące ramy, to zmuszeni jesteśmy do jej ukrywania. Taki konstrukt płci, który opiera się na binarnym podziale, służy w pewnym sensie sprawowaniu kontroli nad seksualnością i skrywaniu różnych „funkcji" seksualnych1.Czy tej funkcji nie pełni właśnie fetysz?

  1. 1.Za J. Butler, „Uwikłani w płeć", Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008, s.187.

 

ENG

 

Function: fetish

Bartosz Buszkiewicz


 

Naked, male body, ascetic interiors, mysterious atmosphere. At first glance, the images of Michał Sosna evoke the associations with pornographic film1. However, straightforward porn references would be hard to find. They sooner bring to mind a sophisticated cinematographic frame, by means of which the artist tries to draw attention to what is commonly considered obscene. This is because the artist assumed the guise of an observer who analyzes male sexuality. Both the approach to the subject as well the arrangement of the space that the artist populates with his protagonists are unorthodox. Hence the presentation of the nudes takes place in a deliberately conceived and carefully constructed settings. On the one hand, there are the white, aestheticizing interiors, and darkened rooms of industrial nature on the other.

In those arranged spaces, the artist exposes men indulging in erotic pleasures and sexual play; however, they are not the principal point of reference, as objects – fetishes play a significant role in the project. In his photographs, Sosna is concerned with objectivised fetishes, revealing the hidden, the filthy and the tabooed. The erotic gadgets available in shops are not sufficient to quench the rampant sexual fantasies of the protagonists. They find magical and stimulating potency in the elements of everyday, intimate attire: shoes, dirty socks, used underwear.

In an unconventional fashion, the artist addresses freedom, self-fulfilment, satisfaction of sexual desires. This raises questions: can the actual characters from Sosna’s photographs find fulfilment in places which are arranged, isolated, devised exclusively for them? What are those places? Who are the men who, without inhibitions, strip themselves naked to the lens of a camera? What is the object-fetish in their eyes? How thin is the borderline between the real life of men and the desires they hide?

For the protagonists in the pictures, the objects possess no mean significance. They are an embodiment of fulfilment, a sense of freedom and the indispensable tool which sets their true self free. Thus the identity of the men shown in the photographs is devised by means of objects, through which the most unbridled male fantasies may be accomplished. Licking shoes, smelling socks, rubbing used underwear against intimate areas – all this harbours the hidden promise of fulfilment. It allows the protagonists to cross the boundaries of bashful intimacy and sexuality, beyond which they may be themselves, if only for a moment.

The scenes presented in the photographs are set in spaces which do not suggest any specific interpretation, ushering the viewer into the realm of open, indeterminate meanings. In fact, we do not know what these places are and whether they affect the men in any way, as they are (or seem to be) engrossed in one another. The space is indeterminate, it does not impose itself nor impart value of any kind. It remains reserved for them only. Sterile, somewhat mysterious, circumscribed, isolated from everyday life, it resembles a closed box, or sometimes a kind of virtual cage, eluding the attempts at simple associations. The dirty, sensuous, physical corporeality of the scenes ceases to shock and begins to intrigue, revealing its ambiguous obviousness, transgressing the realness of the situation. Thus, it forces the viewer to abandon visual clichés and stereotypes, through which they perceive the represented erotic scenes.

There is something else that intrigues in Sosna’s works. The men featured in the images remain anonymous. Their personal self-awareness is concealed under the masks they put on, which sometimes assume the form of a fanciful headdress (as the extraordinary shoe structure in one of the photographs). The identity of the men is suppressed, yielding to the domination of sexual fantasy. It should also be noted that uncovering and public exposure of what is hidden and sexual is to reveal the protagonists’ true self. As a result, there is a kind of contradiction, a conflict of identity or identification.

On the one hand the men appear to be fully conscious individuals, who are not afraid to express their needs and fantasies. Naked, they interact with other men who came there with one purpose: not to pretend anything. On the other hand, the hidden desires or the objects of adoration are akin to a mask, which is why their identity remains indeterminate. What is it then? Why does the socially inconvenient sexuality compels one to hide that identity? After all, our sexuality is invisible in everyday life, and yet it remains so inextricably bound to our selves. For the men shown in the photographs, fetish becomes a kind of acquired freedom, which they are incapable of finding anywhere else. In that place, in their mutual relationships, they shed the cloak of widely accepted normative rules, to which they will have to surrender upon return to everyday life. Therefore: should our sexuality, any hidden fantasy (or perhaps a deviation already) be considered taboo? Does sexuality – and all its non-standard manifestations - have to be reduced to that category? Is genuine LOVE of the project’s title viable only with the binary division of genders and fulfilment within the established rules?

DARK ROMANTIC. LOVE stands for the need of expressing (or undermining) that which (unjustly) remains an undeniable norm. That which Michel Foucault called interdependency of sexuality and power, and which Judith Butler subjects to a more profound analysis. The American philosopher observes that power creates an erroneous notion of sexuality, which is based on the normative division into the female and the male one. If our sexuality extends beyond the accepted framework, we are forced to hide it. In a sense, the construct of gender which relies on a binary division serves to exercise control over sexuality and to conceal various sexual “functions”2. Does a fetish not constitute such a function?

 

1 The photographs shown at the exhibition in the pf Gallery represent a part of the still running film & photo project entitled "Love".

2 J. Butler, Uwikłani w płeć, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008, p. 187.